જૈન ધર્મમાં કર્મ શું છે? પ્રકારો, અસરો અને મુક્તિ

જૈન ધર્મમાં, કર્મ એ માત્ર કારણ અને અસરનો નિયમ નથી; તે સૂક્ષ્મ ભૌતિક દ્રવ્ય (પુદ્ગલ) છે જે બ્રહ્માંડમાં તરતું હોય છે અને આપણા ક્રોધ, માન, માયા અને લોભ જેવા કષાયોને કારણે આત્મા સાથે ચોંટી જાય છે.

કર્મના 8 મુખ્ય પ્રકારો

• જ્ઞાનાવરણીય: આત્માના સંપૂર્ણ જ્ઞાનને રોકે છે.
• દર્શનાવરણીય: આત્માના સંપૂર્ણ દર્શનને રોકે છે.
• મોહનીય: આત્માને ભ્રમિત કરે છે (સૌથી ખતરનાક).
• અંતરાય: શુભ કાર્યોમાં અવરોધ લાવે છે.
• વેદનીય: સુખ અથવા દુઃખનો અનુભવ કરાવે છે.
• નામ: શરીર અને ભૌતિક લક્ષણો નક્કી કરે છે.
• ગોત્ર: કુળ અને સામાજિક દરજ્જો નક્કી કરે છે.
• આયુ: આયુષ્ય નક્કી કરે છે.