જૈનો રાત્રે કેમ નથી જમતા? ચૌવિહાર પાછળનું વિજ્ઞાન અને તર્ક

જૈન ધર્મમાં, સૂર્યાસ્ત પછી ન જમવાની પ્રથાને 'ચૌવિહાર' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. આ જૈનો માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ આહાર નિયમોમાંનો એક છે, જે દયા અને આધ્યાત્મિક શુદ્ધતા બંનેમાં ઊંડાણપૂર્વક જડાયેલો છે.

અહિંસાનો સિદ્ધાંત

જૈન શાસ્ત્રો અનુસાર, સૂર્ય આથમ્યા પછી ઘણા સૂક્ષ્મ જીવો (ત્રસ જીવ) ઉત્પન્ન થાય છે અને ઝડપથી વધે છે. સૂર્યપ્રકાશની ગેરહાજરીમાં, કૃત્રિમ પ્રકાશમાં પણ આ નાના જીવોને જોવું અશક્ય છે. રાત્રે જમવાથી આ જીવોને અજાણતા નુકસાન થવાનું જોખમ રહેલું છે, જે અહિંસાના સિદ્ધાંતનું ઉલ્લંઘન છે.

આરોગ્ય અને વૈજ્ઞાનિક ફાયદા

આધુનિક વિજ્ઞાન હવે 'સર્કેડિયન રિધમ' ના અભ્યાસ દ્વારા પ્રાચીન જૈન પ્રથાને ટેકો આપે છે. સૂર્યાસ્ત પહેલાં જમવાથી શરીરને સૂતા પહેલા ખોરાકને યોગ્ય રીતે પચાવવા માટે સમય મળે છે.